تعریف روش «پژوهش علمی هوشمند»

یا «روش تحقیق ایرانی»

پژوهش علمی هوشمند یا روش تحقیق ایرانی، عبارت است از « کاربردی سازی دانش و پژوهش با استفاده از چرخه شش مرحله‌ای پيشنهادي دکتر عظيمي شامل: 1- چالش 2- ارزش 3- پژوهش 4- بينش 5- کنش 6- پايش و روش­های دوازده­گانه پیوست آن (در دو سطح فردی-گروهی و دانشگاهی)، جهت حل مشکل، تحقق هدف، استفاده از فرصت یا ظرفیت فردي و گروهي (خانواده، سازمان، جامعه و…) يا سنجش فرضيه و پاسخ به پرسش دانشگاهي ( توسط اساتید و دانشجویان)، در سایه آخرين دستاوردهاي علمي و پژوهشی شبکه جهاني اينترنت و با به کارگیری ده مهارت و قانون ویژه این روش»

توضیح اینکه نام دوم این روش و چرخه پیشنهادی آن، «روش تحقیق ایرانی» است زیرا مشابه داخلی و خارجی ندارد و برای نخستین بار توسط دکتر عظیمی و در این سایت و کتابی به همین نام- که در پایان همین صفحه معرفی شده، مطرح شده است. البته نشر و تبلیغ و اجرای آن، همت هم وطنان و جوانان ایرانی را می طلبد زیرا فناوری‌های اطلاعاتي و ارتباطي حاصل از انقلاب صنعتي چهارم يعني اينترنت و انقلاب صنعتي پنجم يعني هوش مصنوعي، باعث می‌شود طليعه قرن پانزدهم براي ايرانيان، دوره رشد و جهش باشد و لازم است از همين سال‌های آغازين هزاره نوين شمسي، رويکرد علمي و فناوري کشور را به‌صورت حرفه­ اي، مديريت و برنامه‌ریزی نماييم و با طراحي و اجراي برنامه‌های آموزشی فاخر، زمينه طرح و بسط فرهنگ پژوهش علمی هوشمند را فراهم‌سازیم. إن شاء الله

معرفی چرخه پژوهش علمی هوشمند

خرد انساني حکم می‌کند که ما درحل مشکلات يا پیگیری اهداف، برنامه روشن و مسير گام‌به‌گام داشته باشيم. فرد، گروه (خانواده، شرکت، تیم و…) و دانشگاهی (استاد و دانشجو) که می‌خواهد مشکلي را حل کند؛ هدفي را محقق سازد؛ فرضیه‌ای را بررسي کند يا پرسشي را پاسخ دهد، بايد بداند دقیقاً چه‌کارهایی را بايد انجام دهد و براي هر کار يا مرحله، چه قوانین و مهارت‌هایی نياز دارد. در اين قسمت، چرخه شش مرحله‌ای پيشنهادي بنده- دکتر کاظم عظيمي- را که بامطالعه و کمک از اسناد بالادستی علمي- پژوهشي داخلي و بین‌المللی، طراحی و ارائه ‌شده است، همراه با مهارتها و قوانین مورد نیاز براي حل مشکل، تحقق هدف، بررسي فرضيه و پاسخ به يک پرسش فردي، گروهي و دانشگاهي، مطرح و جزئيات آن را شرح داده ایم.

خلاصه این مراحل شش گانه به شرح زیر است:

مرحله اول: [تعیین] چالش

ضربه بزنید و توضیحات را مطالعه کنید
براي اينکه بتوانيم تغييرات سازنده را در حوزه فردي، گروهي(خانوادگی، سازمانی و...) و دانشگاهي آغاز کنيم و به سمت موفقيت و آرامش حرکت کنيم در گام اول بايد مشکل يا هدف اصلي فعلي فردي، گروهي (خانوادگي، سازماني، تيمي و...) يا پرسش و فرضيه دانشگاهي را مشخص نماييم تا بتوانيم در مراحل بعدي، راه‌حل و چاره مناسب را پيدا کنيم و بر اساس آن اقدام نماييم
برای اطلاعات بیشتر کلیلک کنید...

مرحله دوم: [کشف] ارزش

ضربه بزنید و توضیحات را مطالعه کنید
براي اينکه بتوانيم خواسته، هدف يا مشکل خود را به‌گونه‌ای ماندگار برآورده يا رفع نماييم، فرضيه خود را به‌درستی بررسي نماييم و پاسخ پرسش خود را بيابيم، لازم است ارزش يا ارزش‌های مرتبط با چالش موردنظر را مشخص نماييم تا بتوانيم ضمن تعيينِ مسيرِ صحيحِ پيگيري آن، انگيزه و تلاش لازم براي حرکت در اين مسير را تقويت نماييم.
برای اطلاعات بیشتر کلیلک کنید...

مرحله سوم: [انجام] پژوهش

ضربه بزنید و توضیحات را مطالعه کنید
در اين بخش که مهم‌ترین مرحله چرخه پژوهش علمی هوشمند است به شناخت اجزاء و عوامل، افراد و روابط و منابع کسب اطلاعات درباره چالش خود (مشکل/ هدف/ فرضيه/ پرسش)، می‌پردازیم تا جنبه‌های مختلف آن براي ما روشن شود و بتوانيم تصوير واضحي از آن براي خود ترسيم نماييم.
برای اطلاعات بیشتر کلیلک کنید...

مرحله چهارم: [کسب] بینش

ضربه بزنید و توضیحات را مطالعه کنید
کار اصلی در اين مرحله، عبور از دانش و رسيدن به بينش است زيرا بينش، عمیق‌ترين سطح آگاهي است که تصويري واضح از چالش مورد نظر را به شما ارائه می‌دهد، مانند تصوير بزرگ‌تر از چيزهای کوچک و می‌توان گفت بينش ترکيب دانش و خرد است.
برای اطلاعات بیشتر کلیلک کنید...

مرحله پنجم: [اقدام و] کُنش

ضربه بزنید و توضیحات را مطالعه کنید
اگر نتوانيم دانش و بینش حاصل از مراحل قبلي را اجرايي نماييم هرگز موفق به حل مشکل، تحقق هدف، بررسي فرضيه يا پاسخ به پرسش خود نخواهيم شد و هر آنچه از اطلاعات و دانش نيز جمع‌آوری نموده‌ایم، براي ما سودي نخواهد داشت اینک زمان آن است که با تمام توان و امکانات، اقدام کنیم
برای اطلاعات بیشتر کلیلک کنید...

مرحله ششم: [نظارت و] پایش

ضربه بزنید و توضیحات را مطالعه کنید
وقتي نهالی، می‌کاریم بايد آن را مراقبت کنيم تا ازنظر خاک، آب، نور و... شرايط مناسبي داشته باشد و اگر در اطراف آن، علف‌های هرز مشاهده کرديم به‌سرعت آن‌ها را هرس کنيم و عرصه را براي رشد و نمو گل خالي نماييم. حل مشکل يا تحقق هدف در زندگي فردي، گروهي (خانوادگي، سازماني، تیمی و...) و دانشگاهي نيز، نيازمند پايش است.
برای اطلاعات بیشتر کلیلک کنید...

قوانین و مهارتهای پژوهش علمی هوشمند

قوانین حاکم بر پژوهش علمی هوشمند

در روش پژوهش علمی هوشمند، همه اقشار جامعه شامل: زن و مرد و پير و جوان، کم‌سواد يا تحصیل‌کرده، می‌توانند از چرخه شش مرحله‌ای پژوهش علمی هوشمند و روش‌ها و فنون فردی و گروهی یا دانشگاهی آن را مورداستفاده قرار دهند و نيازي به مدرک تحصيلي بالا یا وجود امکانات و ابزارهای غیر عادی خاصی، نيست.

درروش پژوهش علمی هوشمند، آموزش فرد و شخص، محوريت دارد زيرا هر گروه و دانشگاهي، از افراد تشکیل‌شده و درنهایت اين فرد است که می‌تواند در گروه و انواع آن مانند: خانواده، تيم، سازمان، شرکت، هیئت‌مدیره، هیئت دولت، دانشگاه، جامعه و… تأثیرگذار باشد.

درروش پژوهش علمی هوشمند، قدرت فردي، گروهي، دانشگاهي و ملي، وابسته به حل مشکل، تحقق يک هدف، سنجش يک فرضيه و پاسخ به يک پرسش است و توليد، مديريت يا ذخيره دانش، به‌خودی‌خود، ارزشمند نيست.

در روش پژوهش علمی هوشمند، معيار اصلي سنجش پژوهش فردي، گروهي و دانشگاهي، ميزان سهم پژوهش در افزايش سطح رفاه، آرامش و پيشرفت فرد و جامعه است و نه صرفاً کسب مقام در توليدات علمي، استناد به مقالات، شمار مقالات و مجلات چاپ‌شده ISI و علمي- پژوهشي، ضريب تأثیر مجلات، شمار جوايز و… در کشور، منطقه يا جهان.

درروش پژوهش علمی هوشمند، فرد، گروه و دانشگاهي می‌تواند دانش و پژوهش را کاربردی نمايد که به سه مهارت سواد اطلاعاتي، سواد رسانه‌ای و پژوهش اينترنتي، مسلط باشد.

درروش پژوهش علمی هوشمند، کليه پژوهش‌های دانشگاهي، شامل: مقاله، پایان‌نامه، طرح پژوهشي و کتاب- به‌جز موضوعات و پژوهش‌های بنيادي رايج در رشته‌های مختلف که درصدد گسترش مرزهاي علم است و در جاي خود لازم و ضروري است- بايد کاربردي باشند يعني به شیوه‌ای کاملاً کاربردي و عملياتي، مشکلي را حل کند، هدفي را محقق سازد، به صورت کاربردی، فرضیه‌ای را بسنجد يا پرسشي را پاسخ دهد در غير اين صورت، ارزشي ندارد.

درروش پژوهش علمی هوشمند، در سطح دانشگاهي، پاسخ به يک پرسش يا سنجش يک فرضيه، صرفاً به نوشتن مقاله، پایان‌نامه، طرح پژوهشي و کتاب، محدود نمی‌شود بلکه بايد در قالب موارد کاربردي مانند: توليد کالا يا محصول يا ارائه خدمت جديد، تأسیس کارآفريني و استارت آپ، طراحي اپليکيشن يا نرم‌افزار، به‌کارگیری واقعيت مجازي و واقعيت افزوده و واقعيت ترکيبي، طراحي پايگاه کلان داده و رايانش ابري و… پیگیری و اجرا شود.

درروش پژوهش علمی هوشمند، ایجاد ارتباطات گسترده داخلی و خارجی حضوری و برخط، جهت حل يک مشکل، تحقق يک هدف، استفاده از يک فرصت، ايجاد يک ظرفيت براي فرد يا گروه (خانواده، تيم، سازمان، هیئت‌مدیره، هیئت دولت و…) و بررسي يک فرضيه يا پاسخ به يک پرسش در دانشگاه توسط اساتيد و دانشجويان، دارای اهمیت فراوان است.

درروش پژوهش علمی هوشمند، امانت‌داری و اخلاق حرفه‌ای، جايگاه ویژه‌ای دارد و هر فرد، گروه و دانشگاهي (استاد يا دانشجو) خود را موظف می‌داند که ضمن رعايت امانت در استفاده از منابع و ارجاع درست به آن‌ها، سودمندي حاصل از پژوهش خود را براي فرد یا گروه دیگر يا جامعه در نظر بگيرد؛ زيان پژوهش را به کمترين سطح ممکن برساند و در صورت بالا بودن ضريب زيان، براي فرد يا گروه ديگر يا جامعه، آن را رها کند و کنار بگذارد هرچند منافع فردي، گروهي و دانشگاهي محدود یا فراواني داشته باشد.

درروش پژوهش علمی هوشمند، فرد، گروه و دانشگاه تلاش می‌کند که براي حل مشکل، تحقق هدف، سنجش فرضيه و پاسخ به پرسش، از تمام ظرفیت‌ها، اشخاص، متخصصان و امکانات داخلي يا خارجي، در فضاي حقيقي و مجازي، آسماني و زميني و… استفاده کند و تا حصول نتيجه از پاي ننشيند.

مهارتهای مورد نیاز پژوهش علمی هوشمند

شهروند جهاني کسي است که: نسبت به جهان وسيع­تر از کشور خود، آگاه است و داراي حس ايفاي نقش به‌عنوان يک شهروند جهاني است. نسبت به سيستم اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، فنّاورانه و زیست‌محیطی جهان، فهم و درک واقعي دارد. از بی‌عدالتی اجتماعي خشمگين و بيزار است. در سطح گسترده‌ای در کشور خود و جهان، فعاليت دارد. در تلاش براي تبديل جهان به مکاني بهتر است و مسئوليت کامل کارهاي خود را می‌پذیرد

خودشناسي در حيطه فردي، بسیار مهم و قابل‌ پيگيري است زیرا هر انساني بايد باورها، ارزش‌ها، هنجارها و اهداف خود را شناسايي نمايد. خودشناسي درزمینه گروه (خانواده، سازمان، تیم و…) و دانشگاه نيز موضوعيت دارد و تا زماني که هر گروه و دانشگاه، نتواند شناخت درستي از فلسفه وجودي و هدف غايي خود، به‌ویژه با تغييرات فعلي و گسترده ناشي از دستاوردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات، به دست آورد، هرگز نمی‌تواند از روزمرگي ظاهري، فراتر رود

منظور ما از شکيبايي البته صرفاً به معناي صبوري در مقابل نظرات ديگران- که در جاي خود لازم است- نيست بلکه منظور این است که فرد، گروه و (استاد یا دانشجوی) دانشگاه، براي حل مشکل يا تحقق هدف و بررسی فرضیه یا پاسخ به پرسش خود، نخست: از عجله و شتاب و رفتارهاي احساسي، پرهيز کند. دوم: نظرات و دیدگاه‌های مختلف را بررسي نمايد و…

منظور ما از سبک زندگي، روش‌های سازمان دادن زندگي شخصي [و گروهی]، الگوي تفريح و مصرف، به‌ویژه مصرف کالاي فرهنگی است. يعني هر فرد، گروه و دانشگاهي بايد در اين موارد، علم و دانش را محور قرار دهد و به‌گونه‌ای حرکت کند که بدون کسب دانش موردنیاز، به کاري اقدام نکند و حتي بدون دانش و دليل علمي، سخني نگويد و سخني را نپذيرد.

در دنياي امروز، آشنايي با مباني اينترنت و شبکه‌های اجتماعي براي هر فرد، گروه و دانشگاهي، ضروري است زيرا امروزه از سویی هر فرد، گروه و دانشگاهي می‌تواند اطلاعات موردنظر خود را به زبان‌های مختلف در قالب پرتال، وب‌سایت، وبلاگ،کانال، گروه و… در اينترنت قرار دهد و امکان دسترسي و استفاده ديگران به اطلاعات خود را در سطح جهاني فراهم سازد و از سوی دیگر می تواند اطلاعات مورد نیاز خود را در قالبهای مختلف متنی، صوتی، ویدئویی، عکس و… جستجو کرده و به سرعت بارگیری نماید.

درروش پژوهش علمی هوشمند، بعد از آشنايي با اينترنت و شبکه‌های اجتماعي، تسلط بر روش‌ها و فنون پژوهش اينترنتي، از اهميت خاصي برخوردار است زيرا همان‌طور که در تعريف روش «پژوهش علمی هوشمند» گذشت، محور اصلي پژوهش در اين روش، چگونگي استفاده از اينترنت و فضاي ديجيتال است و طبعاً کسي که می‌خواهد از اين روش استفاده کند بايد با روش‌ها و فنون پژوهش اينترنتي آشنا باشد در غير این صورت، بهره­ ای از اقيانوس اطلاعات و دانش بیکرانِ اينترنت نخواهد برد.

عبارت است از:  توانايي تشخيص زمان استفاده از اطلاعات، مکان‌یابی، ارزيابي، استفاده مؤثر از اطلاعات و انتقال اطلاعات در حالت‌های مختلف. يعني بدانيم چه زماني؟ چه اطلاعاتي؟ از چه منبعي؟ و با چه معيار صحت و استنادي؟ نياز داريم و اينکه بدانيم اطلاعات حاصله را چگونه می‌خواهیم به دانش کاربردي تبديل کنيم. سواد رسانه‌ای نیز عبارت است از توانايي تعبير و ايجاد مفاهيم شخصي از صدها و شايد هزاران نماد صوتي و تصويري که همه‌روزه از طريق راديو، تلويزيون، رايانه، روزنامه و مجله و البته پیام‌های بازرگاني دريافت می‌کنیم

اگر بتوانيم ماهيت پرسش‌های خود را تغيير دهيم و آن‌ها را با کلمه «چگونه» و «چطور» آغاز کنيم مشاهده خواهيم نمود که پاسخ‌ها به سمت علمي و کاربردي شدن حرکت می‌کنند و دستاوردهای بهتري براي ما خواهند  داشت. مثلاً: چگونه می‌توانم شغل مناسبي پيدا کنم؟ چطور می‌توانم اهداف خود را محقق سازم؟ درباره فرضیه‌سازی نيز وضع به همين منوال است يعني ما بيشتر به دنبال علل و عوامل ايجاد مشکلات هستيم درحالی‌که اگر بر راهکارها و فرصت‌های حل مشکلات، تحقق اهداف و… تمرکز کنيم افق‌های بلندي در مقابل ما پديدار خواهد شد

درروش پژوهش علمی هوشمند انواع منابع متني، صوتي، ويدئويي، عکس و… مورداستفاده قرار می‌گیرد و برخلاف پژوهش دانشگاهي سنتي که فقط به منابع مکتوب توجه دارد در اين روش منابع متنوع چندرسانه‌ای داراي اهميت کاربردي و مرجعيت علمی و پژوهشي قرار دارند و ما از کاربران و مخاطبان ارجمند فردي، گروهي و دانشگاهي خود انتظار داريم که براي حل يک مشکل، تحقق يک هدف، سنجش يک فرضيه و پاسخ به يک پرسش، از همه منابع چندرسانه‌ای، بهره گيرند و خود را محدود نسازند.

حقيقت آن است که در دنياي پيشرفته ارتباطات برخط امروز که از دهکده جهاني به کلبه ديجيتال رسيده است، هر فردي در هر نقطه از کره زمين- به‌شرط داشتن ابزار ديجيتال و اينترنت- می‌تواند با فرد ديگر در هر نقطه ديگر ارتباط برقرار کند و پرسش يا مشاوره خود را مطرح کند و او را به گروه و شبکه واتساپي، تلگرامي و… دعوت نمايد و نظر او را جويا شود

معرفی کتاب «پژوهش علمی هوشمند»

آنچه در بالا گذشت بخش هایی از روش پژوهش علمی هوشمند است که توسط دکتر کاظم عظیمی، در کتابی با همین عنوان (پژوهش علمی هوشمند) که نسخه الکترونیک آن در همین سایت قابل دسترسی و خرید است، با جزئیات کامل بیان گردیده است و فصل های آن به نیز به شرح زیر است:

فصل اول: عناصر، تعریف، مهارت‌ها و قوانین پژوهش علمی هوشمند

فصل دوم: چرخه پژوهش علمی هوشمند در سطح فردی، گروهی و دانشگاهی

فصل سوم: روش‌های پژوهش علمی هوشمند در سطح فردی و گروهی

فصل چهارم: روش‌های پژوهش علمی هوشمند در سطح دانشگاهی

فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهاد‌ها

برای کسب اطلاعات بیشتر یا خرید کتاب روی دکمه زیر یا تصویر جلد کتاب، کلیک نمایید